Backup 3-2-1 คือหลักการสำรองข้อมูลที่ใช้กันทั่วโลก ให้มีข้อมูลอย่างน้อย 3 ชุด เก็บบนสื่อ 2 แบบ และเก็บไว้นอกสถานที่ 1 ชุด ถ้าชุดหนึ่งเสีย ถูกลบ หรือถูกแรนซัมแวร์เข้ารหัส ก็ยังมีชุดอื่นให้กู้คืน ก่อนหยุดยาวปีใหม่ซึ่งออฟฟิศไม่มีคนดูระบบหลายวัน เป็นจังหวะที่ดีที่สุดในการตรวจว่าระบบสำรองข้อมูลพร้อมจริง
หลัก 3-2-1 อธิบายแบบเข้าใจง่าย
- 3 ชุด ข้อมูลตัวจริง 1 ชุด และสำเนาอีก 2 ชุด
- สื่อ 2 แบบ เช่น ดิสก์ของเซิร์ฟเวอร์ และ NAS หรือพื้นที่บน Cloud ถ้าสื่อแบบหนึ่งมีปัญหา อีกแบบยังอยู่
- นอกสถานที่ 1 ชุด เก็บไว้คนละที่กับออฟฟิศ เพื่อรอดจากไฟไหม้ น้ำท่วม หรือการโจรกรรม
เปรียบเหมือนการเก็บเอกสารสำคัญ มีตัวจริงที่บ้าน สำเนาในตู้ที่ทำงาน และอีกชุดในตู้เซฟของธนาคาร
ทำไม Backup แบบเดิมอาจไม่พอแล้ว
แรนซัมแวร์รุ่นใหม่ไม่ได้เข้ารหัสแค่ไฟล์ในเครื่อง แต่ตามหาและลบไฟล์ Backup ที่เข้าถึงได้ด้วย ถ้า Backup ทุกชุดต่ออยู่ในเครือข่ายเดียวกัน อาจเสียหายพร้อมกันหมด หลายองค์กรจึงขยายเป็นหลัก 3-2-1-1-0
- 1 ชุดที่แก้ไขไม่ได้หรือแยกจากเครือข่าย (Immutable หรือ Offline) แม้คนร้ายได้สิทธิ์แอดมินก็ลบไม่ได้
- 0 ข้อผิดพลาด ทดสอบกู้คืนแล้วว่าข้อมูลใช้งานได้จริง
หน่วยงานด้านความปลอดภัยไซเบอร์ของสหรัฐฯ แนะนำให้เก็บ Backup แบบออฟไลน์และทดสอบกู้คืนสม่ำเสมอ ในคู่มือรับมือแรนซัมแวร์ของ CISA
เช็กลิสต์ตรวจ Backup ก่อนหยุดยาวปีใหม่
- ดูว่า Backup ล่าสุดสำเร็จจริง เปิดรายงานย้อนหลัง 1–2 สัปดาห์ ไม่ใช่ดูแค่ว่ามีงานตั้งเวลาไว้
- ทดสอบกู้คืนจริงอย่างน้อย 1 ระบบ เช่น กู้ไฟล์หนึ่งโฟลเดอร์ หรือกู้ฐานข้อมูลลงเครื่องทดสอบ
- ตรวจว่ามีชุดนอกสถานที่ ถ้าทุกชุดอยู่ในออฟฟิศ ให้เพิ่ม Backup บน Cloud ก่อนหยุดยาว
- แยกบัญชีและเปิด MFA ให้ระบบ Backup อย่าใช้รหัสผ่านเดียวกับบัญชีแอดมินอื่น
- ตรวจระยะเวลาเก็บย้อนหลัง ควรเก็บนานพอให้ย้อนไปก่อนวันที่ติดแรนซัมแวร์ได้ เพราะบางครั้งกว่าจะรู้ตัวก็ผ่านไปหลายวัน
- เตรียมรายชื่อผู้ติดต่อฉุกเฉิน ใครดูแลระบบช่วงวันหยุด และเบอร์ติดต่อผู้ให้บริการ
