ตั้งค่า SpamAssassin กรองอีเมล Spam บน DirectAdmin
SpamAssassin เป็นตัวกรองอีเมลที่ให้คะแนนอีเมลแต่ละฉบับจากกฎหลายร้อยข้อ เช่น ผ่าน SPF หรือไม่ มีคำที่พบบ่อยในอีเมลขยะหรือไม่ มาจาก IP ที่อยู่ใน Blacklist หรือไม่ เมื่อคะแนนรวมเกินค่าที่กำหนด (Threshold) อีเมลจะถูกระบุว่าเป็น Spam แล้วระบบจะทำตามที่เราเลือก เช่น ย้ายเข้าโฟลเดอร์ Spam หรือลบทิ้ง
บน DirectAdmin ผู้ใช้แต่ละบัญชีตั้งค่า SpamAssassin ของโดเมนตัวเองได้จากหน้า E-mail Manager บทความนี้อธิบายความหมายของแต่ละตัวเลือก ค่าที่แนะนำสำหรับองค์กรทั่วไป และวิธีปรับจูนเมื่อกรองมากหรือน้อยเกินไป
สิ่งที่ต้องเตรียม
- บัญชีผู้ใช้ DirectAdmin ที่มีโดเมนและกล่องอีเมลใช้งานอยู่ บทความนี้อ้างอิง Evolution skin
- เซิร์ฟเวอร์ต้องติดตั้ง SpamAssassin ไว้ หากไม่เห็นเมนู SpamAssassin Setup แปลว่าผู้ดูแลเซิร์ฟเวอร์ไม่ได้เปิดใช้ หรือเซิร์ฟเวอร์ใช้ Rspamd แทน ซึ่งหน้าตาการตั้งค่าจะต่างออกไป
- โปรแกรมอ่านอีเมลที่เชื่อมแบบ IMAP หรือ Webmail เพื่อให้เห็นโฟลเดอร์ Spam
ขั้นตอนที่ 1: เปิดหน้า SpamAssassin Setup
- เข้าสู่ระบบ DirectAdmin ด้วยบัญชี User และเลือกโดเมนที่ต้องการ
- ไปที่ E-mail Manager แล้วเลือก SpamAssassin Setup
- ที่หัวข้อแรก เลือก Enable SpamAssassin (หรือ Yes) เพื่อเปิดใช้งาน
การตั้งค่าในหน้านี้มีผลกับทุกกล่องอีเมลของบัญชี ไม่ได้แยกตามกล่อง
ขั้นตอนที่ 2: เลือกปลายทางของอีเมล Spam
หัวข้อ Where do you want the spam to go มีตัวเลือกหลักดังนี้
| ตัวเลือก | ผลลัพธ์ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| Send spam to the spam folder | ย้ายเข้าโฟลเดอร์ spam ของแต่ละกล่อง (บน IMAP มักเห็นเป็น INBOX.spam) | ค่าที่แนะนำสำหรับองค์กรส่วนใหญ่ |
| Deliver spam to inbox | ส่งเข้า Inbox ตามปกติ แต่ติดป้ายไว้ใน Header และหัวเรื่อง | ผู้ที่ต้องการกรองเองด้วยโปรแกรมอีเมล |
| Delete / Blackhole | ลบทิ้งทันที ผู้รับไม่เห็นเลย | ไม่แนะนำ เพราะอีเมลจริงที่ถูกกรองผิดจะหายไปโดยไม่มีใครรู้ |
หมายเหตุ: อีเมลที่ถูกย้ายเข้าโฟลเดอร์ spam จะไม่ขึ้นใน POP3 เพราะ POP3 ดึงเฉพาะ Inbox ผู้ใช้ POP3 จึงควรเข้า Webmail ดูโฟลเดอร์ spam เป็นระยะ หรือเปลี่ยนไปใช้ IMAP
ขั้นตอนที่ 3: กำหนด Threshold (ความเข้มของการกรอง)
หัวข้อ Hits required เป็นคะแนนขั้นต่ำที่ถือว่าเป็น Spam ยิ่งตัวเลขต่ำ ยิ่งกรองเข้ม ตัวเลือกในหน้าจอมักเป็น Low (Strict Filtering) ที่ 5.0, Medium ที่ 7.5, High (Relaxed Filtering) ที่ 10.0 และ Custom ให้กรอกเอง ชื่อตัวเลือกอาจต่างกันเล็กน้อยตามเวอร์ชัน
- เริ่มต้นที่ 5.0 ซึ่งเป็นค่ามาตรฐานของ SpamAssassin เอง
- ถ้าลูกค้าหรือคู่ค้าแจ้งว่าอีเมลจริงหล่นไปที่ spam บ่อย ให้ขยับเป็น 6.0-7.5
- ถ้ายังมี Spam เข้ามามาก อย่าลดต่ำกว่า 4.0 เพราะอีเมลจริงจะติดมากขึ้นอย่างชัดเจน ให้ใช้ Blacklist ช่วยแทน
ขั้นตอนที่ 4: ตั้งค่าหัวเรื่องและ Spam คะแนนสูง
- Subject rewrite เลือกให้เติมคำ เช่น
*****SPAM*****หน้าหัวเรื่อง ช่วยให้ผู้ใช้ที่เลือก Deliver to inbox แยกได้ง่าย - Spam with a high score เลือกให้บล็อกอีเมลที่ได้คะแนนสูงมาก เช่นเกิน 15 ทิ้งไปเลย อีเมลระดับนี้แทบไม่เคยเป็นอีเมลจริง จึงลดภาระโฟลเดอร์ spam ได้โดยเสี่ยงน้อย
- Report handling เลือกว่าจะไม่แตะเนื้อหาอีเมล หรือจะห่ออีเมลต้นฉบับเป็นไฟล์แนบพร้อมรายงานคะแนน แนะนำให้เลือกไม่แตะเนื้อหา (Do not modify) เพื่อให้อีเมลที่กรองผิดยังอ่านได้ตามปกติ
ขั้นตอนที่ 5: Whitelist และ Blacklist
ด้านล่างของหน้ามีช่อง Whitelist From และ Blacklist From กรอกหนึ่งรายการต่อบรรทัด ใช้เครื่องหมาย * แทนส่วนที่ไม่แน่นอนได้
*@partner-example.com
[email protected]- ใส่ Whitelist เฉพาะคู่ค้าที่อีเมลถูกกรองผิดซ้ำ ๆ เท่านั้น เพราะผู้ส่ง Spam ปลอมชื่อผู้ส่ง (From) ได้ การ Whitelist ทั้งโดเมนใหญ่อย่างผู้ให้บริการอีเมลฟรีเป็นการเปิดประตูให้ Spam
- Blacklist ใช้กับผู้ส่งที่ส่งซ้ำจากที่อยู่เดิม ถ้าผู้ส่งเปลี่ยนที่อยู่ทุกครั้ง Blacklist จะไม่ช่วย
กด Save เพื่อบันทึกทั้งหมด การตั้งค่าจะมีผลกับอีเมลที่เข้ามาหลังจากนี้ ไม่ย้อนไปจัดการอีเมลเดิม
ตรวจสอบผลลัพธ์
เปิด Header ของอีเมลที่เพิ่งเข้ามา (วิธีเปิดดูได้ที่ อ่าน Email Header) แล้วหาบรรทัดที่ SpamAssassin เติมให้ เช่น
X-Spam-Status: No, score=1.2 required=5.0 tests=DKIM_SIGNED,DKIM_VALID,
SPF_PASS,HTML_MESSAGE autolearn=ham
X-Spam-Score: 12ถ้าเห็น X-Spam-Status แปลว่าอีเมลผ่านตัวกรองแล้ว ค่า score คือคะแนนที่ได้ ค่า required คือ Threshold ที่ตั้งไว้ และ tests คือกฎที่ตรงกับอีเมลนี้ ข้อมูลนี้ใช้ตัดสินใจปรับ Threshold ได้แม่นยำกว่าการเดา ส่วน X-Spam-Score ในบางระบบแสดงเป็นคะแนนคูณ 10
ปัญหาที่พบบ่อย
อีเมลจริงของลูกค้าเข้า spam
ดู tests ใน Header ถ้าเห็น SPF_FAIL, DKIM_INVALID หรือ RCVD_IN_ ตามด้วยชื่อ Blacklist ปัญหาอยู่ที่ฝั่งผู้ส่ง ควรแจ้งให้เขาแก้ SPF หรือ DKIM ระหว่างนั้นใส่ที่อยู่ของเขาใน Whitelist ไว้ชั่วคราว
ไม่เห็น X-Spam-Status เลย
SpamAssassin อาจยังไม่ได้เปิด หรือบริการ spamd บนเซิร์ฟเวอร์ไม่ทำงาน ถ้าคุณดูแลเซิร์ฟเวอร์เอง ตรวจได้ด้วย
systemctl status spamdชื่อบริการอาจเป็น spamassassin ในบางระบบ ถ้าเป็น Hosting แบบแชร์ ให้แจ้งผู้ดูแลเซิร์ฟเวอร์
Spam ยังเข้ามามากแม้ตั้ง 5.0
ตรวจว่าอีเมลเหล่านั้นถูกส่งต่อ (Forward) มาจากที่อื่นหรือไม่ เพราะการส่งต่อทำให้ SPF เสียและคะแนนเพี้ยน นอกจากนี้ Spam บางประเภทเป็น Phishing ที่ออกแบบมาให้ผ่านตัวกรอง ควรอบรมผู้ใช้ตาม สังเกตอีเมลหลอกลวง (Phishing) ควบคู่กันไป
อีเมลขาออกของเราถูกคนอื่นมองเป็น Spam
SpamAssassin บน DirectAdmin กรองเฉพาะอีเมลขาเข้า ถ้าอีเมลขาออกถูกตีกลับ ให้ดู ตรวจสอบ IP ติด Blacklist และ ตั้งค่า SPF, DKIM และ DMARC
หากทำตามขั้นตอนแล้วยังติดปัญหา สามารถติดต่อทีมงานซัพพอร์ตของ THAI DATA CLOUD ได้ที่ https://thaidata.cloud/contact/ โดยแจ้งชื่อโดเมน สิ่งที่ทำไปแล้ว และข้อความ Error ที่พบ เพื่อให้ทีมงานตรวจสอบได้รวดเร็วขึ้น
- Categories:
- Cloud
