คำตอบสั้น ๆ: ใช้ Content Search ใน Microsoft Purview eDiscovery ค้นอีเมลทุกกล่องด้วย KeyQL ตรวจ Statistics และ Sample ก่อน Export และลบอีเมลอันตรายด้วย Search and Purge
คู่มือนี้อธิบาย Content Search ทีละขั้นตอน พร้อมคำสั่งที่ใช้ได้จริงและปัญหาที่พบบ่อย
Content Search คือเครื่องมือค้นอีเมลในทุกกล่องจดหมายขององค์กรพร้อมกันจากพอร์ทัล Microsoft Purview ค้นได้ทั้งกล่องหลัก กล่อง Archive รายการที่ผู้ใช้ลบแต่ยังถูกเก็บไว้ และกล่องของพนักงานที่ลาออกแล้วแต่ถูกเก็บเป็น Inactive mailbox โดยใช้เงื่อนไขอย่างผู้ส่ง หัวเรื่อง ช่วงวันที่ หรือคำในเนื้อหา ตั้งแต่ 31 สิงหาคม 2025 Microsoft ปิดหน้า Content Search แบบเดิมและย้ายความสามารถทั้งหมดเข้าไปอยู่ใน eDiscovery ในรูปแบบ case ชื่อ Content Search
คู่มือนี้เขียนให้ผู้ดูแลระบบที่ต้องตอบคำถามแบบ "อีเมลหลอกฉบับนี้ไปถึงใครบ้าง" "ใครส่งไฟล์สัญญาออกไปนอกบริษัท" หรือ "ขอสำเนาอีเมลทั้งหมดที่คุยกับคู่ค้ารายนี้" เมื่อทำครบ คุณจะมอบสิทธิ์ให้ถูกคน สร้างการค้นด้วย Content Search ที่แคบพอจะเชื่อถือได้ ตรวจผลก่อนใช้ Export ผลออกมาเป็นไฟล์ และลบอีเมลอันตรายออกจากทุกกล่องด้วยคำสั่ง Search and Purge อย่างระมัดระวัง
สิ่งที่ต้องเตรียม
- สิทธิ์ค้นและ Export: เป็นสมาชิก role group eDiscovery Manager ในพอร์ทัล Purview แม้จะเป็น Global Administrator ก็ควรเพิ่มตัวเองเข้า role group นี้ให้ชัดเจน
- สิทธิ์ลบอีเมล: role Search And Purge ซึ่งอยู่ใน role group Organization Management ของพอร์ทัล Purview ไม่ใช่ Organization Management ของ Exchange Online ซึ่งเป็นคนละกลุ่มกัน
- ไลเซนส์: Content Search สำหรับอีเมลมีในแผน Exchange Online ทั่วไป แต่ Microsoft ระบุว่าผู้ทำงานกับ eDiscovery case และการ Export ควรมีไลเซนส์ Microsoft 365 E3 หรือ E5 ถ้าองค์กรใช้แผน Business ให้ทดสอบหรือยืนยันกับผู้ขายไลเซนส์ก่อนถึงวันที่ต้องใช้จริง ฟีเจอร์ Review set และการวิเคราะห์ขั้นสูงต้องใช้ระดับ E5
- การอนุมัติ: การค้นอีเมลของพนักงานกระทบความเป็นส่วนตัว ควรมีคำขอเป็นลายลักษณ์อักษรระบุเหตุผล ขอบเขต และผู้อนุมัติ ตามนโยบายภายในและ PDPA
- ข้อมูลเหตุการณ์: ผู้ส่ง หัวเรื่อง และช่วงเวลา ถ้ามีจาก Message Trace จะช่วยให้ค้นแคบลงมาก ระวังว่าเวลาใน Content Search และ eDiscovery เป็น UTC เสมอ ซึ่งช้ากว่าเวลาไทย 7 ชั่วโมง
- สำหรับการลบ: โมดูล ExchangeOnlineManagement เวอร์ชัน 3.9.0 ขึ้นไป
ขั้นตอนที่ 1: มอบสิทธิ์ใช้ Content Search ให้ผู้ที่จะค้น
ลงชื่อเข้าใช้ https://purview.microsoft.com ไปที่ Settings > Role groups ในรายการ Role groups for Microsoft Purview solutions เลือก eDiscovery Manager คลิก Edit แล้วใช้ Choose users เพิ่มบัญชีเป็น eDiscovery Manager (เห็นเฉพาะ case ที่ตัวเองเป็นสมาชิก) หรือ eDiscovery Administrator (เห็นทุก case) ถ้าต้องลบอีเมลด้วย ให้สร้าง role group ใหม่ที่มีเฉพาะ role Search And Purge แล้วเพิ่มเฉพาะคนที่จำเป็น การแยกคนค้นกับคนลบเป็นการถ่วงดุลที่ Microsoft ออกแบบไว้โดยตั้งใจ
หลังเพิ่มสิทธิ์ ให้ออกจากระบบแล้วลงชื่อเข้าใช้ใหม่ เมนูบางส่วนอาจใช้เวลาสักพักกว่าจะปรากฏ
ขั้นตอนที่ 2: เปิด Content Search case และสร้างการค้น
- ในพอร์ทัล Purview ไปที่ Solutions > eDiscovery แล้วเลือก Content search ระบบจะเปิด case ที่รวมการค้นทั้งหมดของ Content Search ไว้ที่เดียว ทุกการค้นที่สร้างในหน้านี้จะอยู่ใน case เดียวกัน
- คลิก Create a search
- ช่อง Search name ใส่ชื่อที่ไม่ซ้ำในองค์กร เช่น
INC-2026-1112-Phishช่อง Search description ใส่เลขที่คำขอและผู้อนุมัติ แล้วคลิก Create
ถ้าการตรวจสอบเป็นเรื่องอ่อนไหว เช่น เรื่องของผู้บริหาร ให้สร้าง case แยกจาก Cases แทน แล้วกำหนดสมาชิกเฉพาะคนที่เกี่ยวข้อง เพราะ case Content Search เปิดให้ทุกคนใน eDiscovery Manager และ Administrator เห็นโดยค่าเริ่มต้น
ขั้นตอนที่ 3: เลือกแหล่งข้อมูลที่ Content Search จะค้น
ในแท็บ Query ส่วน Data sources คลิกไอคอน + (Search and add) เพื่อเพิ่มผู้ใช้ กลุ่ม หรือแหล่งข้อมูลทั้งองค์กร
- ค้นเฉพาะบางคน: พิมพ์ชื่อผู้ใช้ ระบบจะดึงทั้งกล่องจดหมายและ OneDrive ของคนนั้นมา ถ้าสนใจแค่อีเมล ให้คลิกเมนู … ของแหล่งข้อมูลแล้วเลือก Disable sites
- ค้นทั้งองค์กร: เลือกแหล่งข้อมูล All people and groups และถ้าต้องรวมพนักงานที่ลาออกแล้ว ให้เปิดตัวเลือก "All people and groups" should include departed users ใน Tenant-wide source configuration
Content Search ทั้งองค์กรใช้เวลานานในองค์กรใหญ่ และ Microsoft แนะนำให้กด Generate statistics ก่อนเพื่อดูขนาด ถ้ารู้ว่าเกี่ยวกับแผนกเดียว ให้จำกัดแหล่งข้อมูลตั้งแต่แรก ผลจะเร็วและน่าเชื่อถือกว่า
ขั้นตอนที่ 4: เขียนเงื่อนไขค้นด้วย Condition builder หรือ KeyQL
ในส่วน Query ใช้ Condition builder เลือกเงื่อนไขทีละข้อ หรือวางคำค้นแบบ Keyword Query Language (KeyQL) ตัวอย่างที่ใช้บ่อย
from:[email protected] AND received>=2026-11-10
subject:"แจ้งเปลี่ยนเลขบัญชี" AND received:2026-11-10..2026-11-12
participants:partner.example.net AND hasattachment:true AND kind:email
to:[email protected] AND attachmentnames:contract*
กติกาที่ทำให้ผลผิดบ่อยที่สุด
- ตัวเชื่อม AND, OR, NOT ต้องเป็นตัวพิมพ์ใหญ่ และใช้ได้ในช่อง KeyQL ไม่ใช่ช่อง Keyword ธรรมดา
- ช่องว่างระหว่างสองเงื่อนไขมีความหมายเท่ากับ OR ไม่ใช่ AND
- ห้ามมีช่องว่างหลังเครื่องหมาย : เช่น
to: somchaiจะกลายเป็นการค้นคำว่า somchai ทั้งข้อความ - ถ้าไม่ใส่เงื่อนไขเลย ระบบจะคืนทุกรายการในแหล่งข้อมูลที่เลือก ไม่ใช่คืนศูนย์รายการ
- คำค้นภาษาไทยที่ไม่มีช่องว่างอาจตัดคำไม่ตรงกับที่ตั้งใจ ให้ใช้ผู้ส่ง หัวเรื่องแบบอยู่ในเครื่องหมายคำพูด และช่วงวันที่เป็นตัวหลัก แล้วตรวจจาก Sample