ทำ Dashboard เฝ้าดูเซิร์ฟเวอร์ด้วย Grafana และ Prometheus

Prometheus เก็บข้อมูลได้ดีแต่แสดงผลได้พื้นฐานมาก Grafana คือส่วนที่ทำให้ข้อมูลเหล่านั้นกลายเป็น Dashboard ที่ดูแล้วเข้าใจสถานะทั้งระบบได้ในหน้าจอเดียว

คู่มือนี้ต่อยอดจากการติดตั้ง Prometheus และ Node Exporter โดยเพิ่ม Grafana นำเข้า Dashboard สำเร็จรูปที่ชุมชนทำไว้แล้ว และตั้งการแจ้งเตือน

สิ่งที่ต้องเตรียม

• Prometheus ที่ทำงานอยู่แล้วและเก็บข้อมูลจาก Node Exporter
• Docker และโดเมนย่อยสำหรับเข้าหน้าจอ

curl -s http://127.0.0.1:9090/-/healthy

ขั้นตอนที่ 1: ติดตั้ง Grafana

sudo mkdir -p /opt/grafana/data
sudo chown -R 472:472 /opt/grafana/data
cd /opt/grafana
sudo nano docker-compose.yml

services:
  grafana:
    image: grafana/grafana-oss:latest
    container_name: grafana
    restart: unless-stopped
    ports:
      - "127.0.0.1:3000:3000"
    volumes:
      - ./data:/var/lib/grafana
      - ./provisioning:/etc/grafana/provisioning
    environment:
      GF_SECURITY_ADMIN_USER: admin
      GF_SECURITY_ADMIN_PASSWORD: รหัสผ่านที่แข็งแรง
      GF_SERVER_ROOT_URL: https://grafana.example.com
      GF_USERS_ALLOW_SIGN_UP: "false"
      GF_ANALYTICS_REPORTING_ENABLED: "false"
      TZ: Asia/Bangkok
    extra_hosts:
      - "host.docker.internal:host-gateway"

sudo docker compose up -d
sudo docker compose logs -f grafana

บรรทัด extra_hosts ทำให้คอนเทนเนอร์เรียก Prometheus ที่รันบนเครื่องแม่ได้ผ่านชื่อ host.docker.internal

ขั้นตอนที่ 2: ตั้ง Data Source อัตโนมัติ

แทนที่จะคลิกตั้งเองในหน้าเว็บ ให้เขียนเป็นไฟล์ ซึ่งทำให้สร้างเครื่องใหม่ได้เหมือนเดิมทุกครั้ง

sudo mkdir -p /opt/grafana/provisioning/datasources
sudo nano /opt/grafana/provisioning/datasources/prometheus.yml

apiVersion: 1

datasources:
  - name: Prometheus
    type: prometheus
    access: proxy
    url: http://host.docker.internal:9090
    isDefault: true
    editable: false
    jsonData:
      timeInterval: 15s

sudo docker compose restart grafana

ขั้นตอนที่ 3: ตั้ง Nginx และ SSL

sudo nano /etc/nginx/sites-available/grafana

server {
    listen 80;
    server_name grafana.example.com;

    location / {
        proxy_pass http://127.0.0.1:3000;
        proxy_set_header Host              $host;
        proxy_set_header X-Real-IP         $remote_addr;
        proxy_set_header X-Forwarded-For   $proxy_add_x_forwarded_for;
        proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;
        proxy_http_version 1.1;
        proxy_set_header Upgrade    $http_upgrade;
        proxy_set_header Connection "upgrade";
    }
}

sudo ln -s /etc/nginx/sites-available/grafana /etc/nginx/sites-enabled/
sudo nginx -t && sudo systemctl reload nginx
sudo certbot --nginx -d grafana.example.com --agree-tos -m [email protected] --redirect

ขั้นตอนที่ 4: นำเข้า Dashboard สำเร็จรูป

เข้าหน้าเว็บแล้วไปที่ Dashboards แล้ว New แล้ว Import ใส่หมายเลขแล้วกด Load เลือก Data Source เป็น Prometheus

• 1860 Node Exporter Full ครอบคลุมทุกเมตริกของเซิร์ฟเวอร์ เป็นตัวที่ควรมีก่อนอื่น
• 7362 MySQL Overview
• 9628 PostgreSQL Database
• 12708 Nginx
• 193 Docker และ Container

Dashboard 1860 มีกราฟกว่าร้อยแผง ซึ่งอาจมากเกินไปสำหรับการดูประจำวัน แนะนำให้สร้าง Dashboard ของตัวเองที่มีเฉพาะสิ่งที่ดูจริง แล้วใช้ 1860 เมื่อต้องเจาะลึก

# การใช้งาน CPU เป็นเปอร์เซ็นต์
100 - (avg by(instance) (rate(node_cpu_seconds_total{mode="idle"}[5m])) * 100)

# หน่วยความจำที่ใช้
100 * (1 - node_memory_MemAvailable_bytes / node_memory_MemTotal_bytes)

# พื้นที่ดิสก์ที่เหลือ
100 * node_filesystem_avail_bytes{mountpoint="/"} / node_filesystem_size_bytes{mountpoint="/"}

# ทราฟฟิกเครือข่าย
rate(node_network_receive_bytes_total{device!="lo"}[5m]) * 8

label_values(node_uname_info, instance)

Integration: Telegram
BOT API Token: <Token จาก BotFather>
Chat ID: <Chat ID ของกลุ่มที่เพิ่มบอทไว้>

sudo tar czf /var/backups/grafana-$(date +%F).tar.gz -C /opt/grafana data provisioning

sudo docker compose exec grafana grafana-cli admin reset-admin-password ใหม่