ทำแบนเนอร์คุกกี้บนเว็บ WordPress ให้สอดคล้อง PDPA

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลกำหนดให้การเก็บข้อมูลส่วนบุคคลต้องมีฐานทางกฎหมายรองรับ สำหรับเว็บไซต์ คุกกี้ที่ใช้ติดตามพฤติกรรมเพื่อการตลาดและการวิเคราะห์ต้องได้รับความยินยอมก่อน

คู่มือนี้เป็นแนวทางทางเทคนิคในการทำให้เว็บ WordPress ขอความยินยอมอย่างถูกต้อง ประเด็นสำคัญที่สุดและถูกทำผิดบ่อยที่สุดคือ แบนเนอร์ที่ขึ้นมาแต่สคริปต์ติดตามทำงานไปแล้วตั้งแต่ก่อนผู้ใช้กดยินยอม ซึ่งไม่ต่างจากไม่มีแบนเนอร์เลย

หมายเหตุ เอกสารนี้อธิบายวิธีตั้งค่าทางเทคนิค ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ควรให้ที่ปรึกษากฎหมายตรวจสอบนโยบายขององค์กร

สิ่งที่ต้องเตรียม (WordPress)

• สิทธิ์ผู้ดูแล WordPress
• รายการคุกกี้และสคริปต์ติดตามทั้งหมดที่เว็บใช้อยู่
• นโยบายความเป็นส่วนตัวที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว

ขั้นตอนที่ 1: สำรวจว่าเว็บใช้คุกกี้อะไรบ้าง

เปิดเว็บในโหมดไม่ระบุตัวตน กด F12 เปิดเครื่องมือนักพัฒนา ไปที่แท็บ Application แล้ว Cookies

จดทุกตัวพร้อมแยกประเภท

• จำเป็น คุกกี้ที่ขาดไม่ได้ เช่น PHPSESSID, wordpress_logged_in_, woocommerce_cart_hash ประเภทนี้ไม่ต้องขอความยินยอม
• วิเคราะห์ เช่น _ga, _gid ของ Google Analytics ต้องขอความยินยอม
• การตลาด เช่น _fbp ของ Facebook Pixel และคุกกี้โฆษณา ต้องขอความยินยอม
• ความชอบ เช่น การจำภาษาที่เลือก ต้องขอความยินยอมในกรณีทั่วไป

ตรวจสคริปต์ภายนอกที่โหลดด้วย

curl -s https://example.com | grep -oE 'src="https?://[^"]+"' | grep -v example.com | sort -u

ขั้นตอนที่ 2: ติดตั้งปลั๊กอินจัดการความยินยอม

wp plugin install complianz-gdpr --activate
# หรือ
wp plugin install cookie-law-info --activate

เลือกตัวที่รองรับ Google Consent Mode เพราะเป็นกลไกที่ทำให้สคริปต์ของ Google หยุดเก็บข้อมูลจนกว่าจะได้รับความยินยอมจริง

ขั้นตอนที่ 3: หยุดสคริปต์ติดตามก่อนได้รับความยินยอม

นี่คือหัวใจของเรื่องทั้งหมด วิธีที่ถูกต้องคือไม่โหลดสคริปต์เลยจนกว่าผู้ใช้จะยินยอม

// ใน mu-plugins ไม่โหลด GA จนกว่าจะมีความยินยอม
add_action('wp_head', function () {
    if (!isset($_COOKIE['cookie_consent_analytics'])
        || $_COOKIE['cookie_consent_analytics'] !== 'yes') {
        return;
    }
    ?>
    <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=G-XXXX"></script>
    <script>
      window.dataLayer = window.dataLayer || [];
      function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
      gtag('js', new Date());
      gtag('config', 'G-XXXX', { anonymize_ip: true });
    </script>
    <?php
}, 1);

หากใช้ Google Tag Manager ให้ใช้ Consent Mode แทน ซึ่งโหลดสคริปต์ได้แต่ตั้งสถานะเป็นปฏิเสธไว้ก่อน

<script>
  window.dataLayer = window.dataLayer || [];
  function gtag(){dataLayer.push(arguments);}

  // ตั้งค่าเริ่มต้นเป็นปฏิเสธทุกอย่าง ต้องอยู่ก่อนโค้ด GTM
  gtag('consent', 'default', {
    ad_storage: 'denied',
    ad_user_data: 'denied',
    ad_personalization: 'denied',
    analytics_storage: 'denied',
    functionality_storage: 'granted',
    security_storage: 'granted',
    wait_for_update: 500
  });
</script>

เมื่อผู้ใช้กดยินยอม ให้ส่งการอัปเดต

gtag('consent', 'update', {
  analytics_storage: 'granted',
  ad_storage: 'granted'
});

ขั้นตอนที่ 4: ออกแบบแบนเนอร์ให้ถูกหลัก

สิ่งที่ต้องมี

• ปุ่ม ยอมรับทั้งหมด และ ปฏิเสธทั้งหมด ที่เด่นเท่ากัน การทำปุ่มปฏิเสธให้จางหรือซ่อนไว้ถือว่าไม่ถูกต้อง
• ปุ่ม ตั้งค่า ให้เลือกเปิดปิดรายประเภท
• ลิงก์ไปยังนโยบายความเป็นส่วนตัว
• ไม่ตั้งค่าเริ่มต้นเป็นยินยอม ทุกช่องที่ไม่ใช่คุกกี้จำเป็นต้องเริ่มจากไม่ติ๊ก
• วิธีถอนความยินยอมได้ตลอดเวลา เช่น ปุ่มลอยที่มุมจอ

ห้ามใช้รูปแบบที่บังคับให้ยินยอม เช่น ปิดแบนเนอร์ไม่ได้จนกว่าจะกดยอมรับ หรือทำให้ขั้นตอนปฏิเสธซับซ้อนกว่าการยอมรับหลายเท่า

ขั้นตอนที่ 5: เก็บหลักฐานการให้ความยินยอม

กฎหมายกำหนดให้พิสูจน์ได้ว่าได้รับความยินยอมเมื่อใดและในเงื่อนไขใด ปลั๊กอินที่ดีจะบันทึกให้ โดยเก็บ

• วันเวลาที่ให้ความยินยอม
• ประเภทที่ยินยอม
• เวอร์ชันของนโยบายที่แสดงตอนนั้น
• ตัวระบุแบบไม่ชี้ตัวบุคคล

ตรวจว่าปลั๊กอินเก็บ Log จริง และตั้งระยะเวลาเก็บให้สอดคล้องกับนโยบายขององค์กร

wp db tables | grep -i consent
wp db query "SELECT COUNT(*) FROM wp_cmplz_statistics;"

# ตรวจว่าไม่มีสคริปต์ติดตามก่อนยินยอม
curl -s https://example.com | grep -iE 'googletagmanager|google-analytics|facebook.net|fbevents'