คำตอบสั้น ๆ: ตรวจวันหมดอายุ ผู้รับจด Name Server และสถานะของโดเมนด้วย WHOIS และ RDAP ทั้งจากเว็บและคอมมานด์ไลน์ พร้อมอ่านความหมายของ Domain Status ที่พบบ่อย
คู่มือนี้อธิบาย WHOIS ทีละขั้นตอน พร้อมคำสั่งที่ใช้ได้จริงและปัญหาที่พบบ่อย
WHOIS และ RDAP เป็นบริการสาธารณะสำหรับค้นข้อมูลการจดทะเบียนโดเมน เช่น จดกับผู้รับจดรายใด หมดอายุวันไหน ใช้ Name Server อะไร และอยู่ในสถานะใด ข้อมูลเหล่านี้ใช้ตอบคำถามที่พบบ่อยในงานดูแลเว็บ เช่น ทำไมเว็บเข้าไม่ได้ทั้งที่เซิร์ฟเวอร์ปกติ โดเมนใกล้หมดอายุหรือยัง หรือทำไมย้ายโดเมนไม่ได้
RDAP (Registration Data Access Protocol) คือมาตรฐานรุ่นใหม่ที่มาแทน WHOIS ตอบกลับเป็น JSON ที่มีโครงสร้างชัดเจน รองรับ HTTPS และภาษาต่าง ๆ สำหรับโดเมนสากล (gTLD) เช่น .com, .net, .org ICANN กำหนดให้ RDAP เป็นช่องทางหลักตั้งแต่ต้นปี 2025 และยกเลิกข้อบังคับให้ต้องมีบริการ WHOIS แบบเดิม ทำให้ WHOIS ของบางผู้รับจดอาจตอบไม่ครบหรือไม่ตอบแล้ว ส่วนโดเมนประเทศ (ccTLD) เช่น .th แต่ละประเทศเลือกเองว่าจะใช้ระบบใด
สิ่งที่ต้องเตรียม
- ชื่อโดเมนที่ต้องการตรวจ
- เบราว์เซอร์ หรือเครื่อง Linux/macOS ที่มีคำสั่ง
whoisและcurl - ไม่ต้องมีสิทธิ์ใด ๆ ในโดเมน เพราะเป็นข้อมูลสาธารณะ
ขั้นตอนที่ 1: ค้นผ่านเว็บ
วิธีที่ง่ายที่สุดสำหรับ gTLD คือเครื่องมือ Lookup ของ ICANN ที่ https://lookup.icann.org/ ซึ่งค้นผ่าน RDAP ให้อัตโนมัติ พิมพ์ชื่อโดเมนแล้วกด Lookup ผลลัพธ์จะแบ่งเป็นข้อมูลโดเมน ข้อมูลผู้รับจด (Registrar) และผู้ติดต่อ สำหรับโดเมน .th ให้ใช้ช่องค้นหา WHOIS บนเว็บไซต์ของ THNIC ผู้ดูแล .th
ขั้นตอนที่ 2: ใช้คำสั่ง whois
ติดตั้งคำสั่งก่อน ถ้ายังไม่มี
# Ubuntu / Debian
sudo apt install whois
# AlmaLinux / Rocky Linux
sudo dnf install whois
macOS มีคำสั่ง whois มาให้แล้ว บน AlmaLinux หรือ Rocky 8 บางชุดแพ็กเกจอาจชื่อ jwhois แทน ใช้งานได้คล้ายกัน
whois example.com
ผลลัพธ์บางส่วนจะเป็นแบบนี้
Domain Name: EXAMPLE.COM
Registrar: Example Registrar, Inc.
Updated Date: 2026-03-02T10:15:22Z
Creation Date: 2015-08-14T04:00:00Z
Registry Expiry Date: 2027-08-13T04:00:00Z
Domain Status: clientTransferProhibited https://icann.org/epp#clientTransferProhibited
Name Server: NS1.EXAMPLE-DNS.NET
Name Server: NS2.EXAMPLE-DNS.NET
DNSSEC: unsigned
สำหรับโดเมน .th ให้ถามเซิร์ฟเวอร์ของ THNIC โดยตรง
whois -h whois.thnic.co.th example.co.th
ขั้นตอนที่ 3: ใช้ RDAP ด้วย curl
RDAP ของแต่ละ TLD มี URL ของตัวเอง ซึ่ง IANA เผยแพร่รายการไว้ที่ https://data.iana.org/rdap/dns.json ตัวอย่างสำหรับ .com ซึ่ง Verisign เป็น Registry
curl -s https://rdap.verisign.com/com/v1/domain/example.com | jq '{status, events, nameservers: [.nameservers[].ldhName]}'
ถ้ายังไม่มี jq ให้ติดตั้งด้วย sudo apt install jq หรือ sudo dnf install jq ผลลัพธ์จะเป็น JSON แบบนี้
{
"status": ["client transfer prohibited"],
"events": [
{"eventAction": "registration", "eventDate": "2015-08-14T04:00:00Z"},
{"eventAction": "expiration", "eventDate": "2027-08-13T04:00:00Z"},
{"eventAction": "last changed", "eventDate": "2026-03-02T10:15:22Z"}
],
"nameservers": ["NS1.EXAMPLE-DNS.NET", "NS2.EXAMPLE-DNS.NET"]
}
Registry มักตอบเฉพาะข้อมูลระดับ Registry ข้อมูลผู้ติดต่อเพิ่มเติมอยู่ที่ RDAP ของผู้รับจด ซึ่งมีลิงก์ให้ในส่วน links ของผลลัพธ์